Elon Musk’ın Yeni Ödeme Planı Eleştirildi
Elon Musk, dünyanın en yüksek maaşlı CEO’su olma potansiyeline sahipken, yatırımcı danışmanlık şirketi Institutional Shareholder Services (ISS) tarafından hazırlanan yeni ödeme planı sert bir dille eleştirildi. ISS raporunda, önümüzdeki 10 yıl içinde Musk’a 1 trilyon doları aşabilecek bir ödeme planının Tesla hissedarları tarafından reddedilmesi çağrısında bulunuldu.
“Musk’u Tesla’da Tutmak İçin Tasarlandı”
ISS’ye göre, önerilen plan Elon Musk’ın dikkatini Tesla’ya odaklamak için tasarlanmış olmasına rağmen, bu hedefi garanti altına alacak somut unsurları içermiyor. Rapor, “Ödülün temel amacı, Musk’ın ilgisini diğer girişimlerinden çok Tesla’ya çekmektir, ancak bu konuda güvence sağlayacak net hükümler bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verdi.
Ayrıca ISS, bu tür bir ödülün Musk dışındaki hissedarların paylarını seyreltebileceği konusunda uyarılarda bulundu. Rapor, Musk’ın zaten Tesla’da %19,8 hisseye sahip olduğunu hatırlatarak, bu tür bir ödülün “gereksiz veya uygun olmadığını” belirtti.
Plan Detayları: 423,7 Milyon Hisse, 12 Hedef, 1 Trilyon Dolar
6 Kasım’da oylamaya sunulacak olan öneri kabul edilirse, Musk 423,7 milyon Tesla hissesine daha sahip olacak ve hissedarlık oranı %28,8’e çıkabilir.
Tesla, hisselerin toplam değerini 87,8 milyar dolar olarak hesaplarken, ISS bu rakamı 104,4 milyar dolar olarak değerlendiriyor. Tüm piyasa değeri hedefleri gerçekleşirse, Musk’ın kazancı 1 trilyon doları aşabilir.
ISS raporuna göre, bu hedeflere ulaşmak için Tesla’nın piyasa değerini 8,5 trilyon dolara çıkarması gerekiyor. Bu miktar, Tesla’nın yapay zeka alanındaki en büyük rakiplerinin toplam piyasa değerini aşacak şekilde tanımlandı.
Musk’ın Ulaşması Gereken Hedefler
Musk’ın ödeme planı, operasyonel başarılar ve piyasa değeri hedeflerini içeriyor.
İlk hedef: 20 milyon araç teslimatı ve 2 trilyon dolarlık piyasa değeri.
Diğer hedefler arasında ise:
-
10 milyon Full Self-Driving (tam otonom sürüş) aboneliği,
-
1 milyon “yapay zekâ robotu” üretimi,
-
1 milyon robotakisinin hizmete girmesi,
-
ve 400 milyar dolarlık düzeltilmiş EBITDA yer alıyor.
Reuters’ın haberine göre Musk, bu hedeflere ulaşmadan bile on milyarlarca dolar kazanabilir. Raporda, daha kolay hedeflerin “Tesla’nın ürün veya iş modelinde devrim yaratmadan” büyük ödemelere yol açabileceği belirtildi.
“Aşırı Ödeme İstek Düşürebilir”
ISS, planın her diliminin çok yüksek değerler taşımasının, Musk’ın tüm hedeflere ulaşma motivasyonunu zayıflatabileceğini iddia etti. Raporda, “Bu büyüklükteki bir ödeme, yıllarca yüksek kazanç garantisi sağlayarak yönetim kurulunun gelecekteki maaşları ayarlama esnekliğini azaltıyor” ifadelerine yer verildi.
Tesla’dan Sert Yanıt
Tesla, ISS’nin eleştirilerine sosyal medya platformu X üzerinden yanıt verdi:
“ISS, yatırım ve yönetim ilkelerini tamamen yanlış anlıyor. Hissedarların iki kez onayladığı ve Elon’un çoktan hak ettiği bir planı tekrar reddetmelerini öneriyorlar. Elon, yalnızca hissedarlar büyük kazanç elde ederse karşılık alıyor. ISS için konuşmak kolay; çünkü onların riski yok,” açıklaması yapıldı.
Eski Plan İptal Edilmişti
Musk’ın 2018 tarihli ödeme planı, Delaware Mahkemesi tarafından 2024 başında iptal edilmişti. Mahkeme, Tesla yönetim kurulunun büyük kısmının Musk’a “bağımlı veya çıkar çatışması içinde” olduğunu belirlemişti.
Tesla daha sonra planı yeniden oylamaya sundu ancak bu girişim de reddedildi. Şirket, ardından merkezini Teksas’a taşıdı. Böylece Teksas yasaları gereği Musk ve kardeşi Kimbal, hissedar oylamasında kendi hisseleriyle oy kullanabilecek.
Uzman Görüşü: “Bu Kez Onaylanabilir”
Colorado Üniversitesi’nden hukuk profesörü Ann Lipton, ISS’nin ret tavsiyesine rağmen hissedarların planı onaylayacağını düşünüyor:
“ISS daha önce de reddedilmesini önermişti ama hissedarlar kabul etti. Bu kez Elon ve kardeşi de oy kullanabiliyor. Bu yüzden tüm tekliflerin Tesla lehine sonuçlanmasını bekliyorum,” dedi.
Sendikalar ve Kamu Görevlilerinden Karşı Mektup
Musk’ın ödeme planı, Amerikan Öğretmenler Federasyonu ile Nevada, Massachusetts ve New Mexico eyalet hazinedarları, ayrıca New York ve Maryland denetçilerinin imzasını taşıyan bir mektupla eleştirildi.
Mektupta, Tesla yönetim kurulunun Musk’ın Tesla’ya tam zamanlı odaklanmasını sağlamadığı ve “tarihin en yüksek maaşlı CEO’su” haline getirmesinin bağımsızlık eksikliği gösterdiği belirtildi.
Ayrıca, bazı hedeflerin “muğlak” olduğu vurgulandı. Örneğin:
-
Araç teslimat hedefi, satışlar düşse bile karşılanabilir.
-
Otonom sürüş abonelik hedefi, “tam otonom” sürüşün gerçekleşmesini gerektirmiyor.
-
“1 milyon robot” hedefi, Tesla’nın başka şirketlerden alınan robotları pazarlamasıyla bile sağlanabilir.
-
Robotaksi hedefi de, Tesla’nın bu araçları üretmesini ya da kâr elde etmesini şart koşmuyor.
Mektup, Musk’ın “ABD Hükümet Verimliliği Departmanı (DOGE)” adlı oluşumda liderlik rolü üstlenmesini de eleştirdi ve bunun Tesla’nın markasına zarar verebileceğini savundu.